Diğer Haberler Son Dakika 

Allah Kalplere Bakar

Ebu Hureyre’den nakledilen bir hadis-i şerifte şöyle buyrulmuştur: “Allah sizin suretlerinize ve mallarınıza bakmaz; lakin kalplerinize ve amellerinize bakar” (Müslim).

Kalbin bir fiziki, bir de manevî boyutu vardır. Fiziki anlamda kalp; göğsün sol tarafında bulunan, bütün vücudumuzu besleyen damarlara kan akışını sağlayan, yumruk büyüklüğündeki en merkezî organımızdır. Manevi anlamdaki kalp ise; bütün iç dünyamızın, yaşantımızın, duygu ve düşüncemizin, niyetimizin kaynağı olan benliğimizdir. Fiziki kalp, bedeni düzenler, manevi kalp ise kişiliğimizi düzenler.

Kalp, yaratılış itibariyle insanın en hassas ve en çok tesir altında kalan uzvudur. Bizim ele alacağımız kalp, insanın hayatına yön veren, karar alma mekanizmasının, şahsiyet ve karakterinin merkezi olan kısımdır. Kuran-ı Kerim’de, kalbin insan hayatındaki yeri ve önemi vurgulanarak birçok çeşidinden bahsedilmektedir: Günah ve isyandaki aşırılıklarından dolayı mühürlenen kalpler, onun kadar bozulmamış olan hastalıklı kalpler, hislerini kaybetmiş olan katılaşmış kalpler, takva sahibi kalpler, Allah korkusundan titreyen kalpler gibi. (Bk. Bakara 7, 10, 74; Hac 32, 35).

Hayatta çok önemli bir yer tutan kalp hususunda Yüce Allah, “Kalpte olanlar, Allah’a gizli değildir” (Hud 5) buyururken; Hz. Peygamber (s.a.s.) de, “Dikkat edin! Vücutta bir çiğnem et parçası vardır. Eğer o ıslah olursa, bütün vücut ıslah olur. Eğer o bozulursa bütün vücut bozulur. Dikkat edin, o kalptir” (Buhari, Müslim) buyurarak insanlar ikaz edilmişti. Mümin, her zaman kalbini, “nazargâh-ı ilâhî” (Allah’ın baktığı yer) olarak görüp temiz tutmalıdır.

Temiz kalpli olmak, sadece kuru bir temenni değildir. Ciddi bir emek ve ömür boyu devam eden gayret gerektirir. Kalbin temizliği, imanın sahih olması ve ibadetlerle takviye edilmesiyle mümkündür. Çünkü küfür, isyan ve günahlar kalbi kirletir, karartır, katılaştırır. Aslında ayarı düzgün kalbin nasıl olacağını, Rabbimiz kitabında şöyle zikretmiştir: “Onlar ayakta dururken, otururken, yatarken hep Allah’ı anarlar; göklerin ve yerin yaratılışını düşünürler (ve şöyle derler:) “Rabbimiz! Sen bunu boş yere yaratmadın, seni tenzih ve takdis ederiz. Bizi cehennem azabından koru!” (Âli İmran 191).

Hacda tavaf yapılırken; saatin ters yönünde, sağdan sola doğru dönülür. Kâbe’yi sol tarafa alarak yapılmasının simgesel bir anlamı vardır. Nazargâh-ı ilâhî olan insan kalbi, Allah’ın eviyle karşı karşıya gelir, birleşir. Çünkü Kâbe ile insan kalbi arasında dikkat çekici bir ilgi vardır. Kalbin Kâbe tarafında yer alması, tavafın ne kadar gönülden yapıldığını ifade eder.

Kalbi temiz olan, dinin emirlerine uyar ve yasaklarından da kaçar. Günah işleyenlerin kalbi temiz olmaz. Bir hadis-i şerifte şöyle buyrulur: “Kul bir günah işlediğinde, kalbinde siyah bir nokta belirir. Eğer o, günahından tövbe edip uzaklaşırsa kalbi arınır. Tövbe etmeyip günah işlemeye devam ederse, o siyah nokta artarak kalbin her tarafını kaplar.” (İbn-i Mâce)

Hz. Huzeyfe der ki: “Kalp avuç içi gibi açıktır. Kişi günah işlediği zaman bu kalp, kapanmaya başlar. Her günah işlediğinde, biraz daha kapanır. Günah işledikçe de kapanmaya devam eder ve sonunda tamamen kapanıp üzerine mühür vurulur. Sonrasında kişi hayırlı bir şey duyduğu zaman, bu hayırlı şey kulağından girip kalbine doğru iner; ancak kapalı olduğu için kalbine işleyemez.”

Zünnûn’i Mısrî hazretleri de şöyle der; “Kalbin kararmasının dört alameti vardır: İbadetin tadını duymaz. Allah korkusu hatırına gelmez. Gördüklerinden ibret almaz. Okuduklarını, öğrendiklerini anlayıp kavrayamaz.”

Bedendeki bütün azalar, kalbin emrindedir. His uzuvlarımızın duydukları bütün bilgiler kalpte toplanır. İnanmak, sevmek, korkmak, insanın kalbindedir. İman eden, kâfir olan, kalptir. Kalbi temiz olan, dine uyar. İnsanı Allahü Teâlâ’nın rızasına, sevgisine kavuşturan yol kalptir. İnsanı Allahü Teâlâ’dan uzaklaştıran şeylerin en zararlısı, kalbin kararmasıdır. Kalbi temiz olan, herkese iyilik eder. Dünyada rahat, huzur içinde yaşar. Ahirette de sonsuz saadete kavuşur. Namaz kılmak, kalbi temizler. Günahların affedilmesine sebep olur. Fakat kulluk vazifesi olduğunu düşünmeden, dünya çıkarlarını düşünerek kılınan namazın dünyada ve ahirette faydası olmaz. Namaz kılarken, Allahü Teâlâ’nın büyüklüğünü, Onun emrini yapmayı düşünmek lazımdır. Ancak, böyle kılınan namaz, kalbi temizler, insanı kötülük yapmaktan korur. “…Kuşkusuz namaz hayâsızlıktan ve kötülükten meneder” (Ankebût 45) ayet-i kerimesi dikkat çekicidir.

Kalp iman yeridir. Nitekim Kuran’da iman iddiasında bulunan bedevilerin kalplerine henüz imanın yerleşmediği şöyle bildirilir: “Bedevîler, “İman ettik” dediler. Şunu söyle: “Henüz iman gönüllerinize yerleşmediğine göre, sadece boyun eğdiniz…” (Hucurat 14).

Kuran’da kalbin safvet (kalbi selim) ve kasvet şeklinde birbirine zıt iki vasfından bahsedilmekte, bunlardan biri övülürken, diğeri yerilmektedir. Kalbin paslanıp kirleneceğine işaret edilmektedir. “Hayır! Gerçek şu ki, yapıp ettikleri kalplerini kaplayıp karartmıştır” (Mutaffifin 14). Hadislerde işaret edildiği üzere işlenen günahlar da kalp üzerinde siyah bir leke oluşturarak kalbi karartmaktadır. Övülen kalp, safvet özelliğine sahip, içinde Allah’tan başkasına yer olmayan selim kalptir. Nitekim: “İnsanların diriltileceği gün ve Allah’a temiz bir kalple gelenler dışında malın da çocukların da fayda vermeyeceği” (Şuara 88) ayet-i kerimede belirtilmektedir. Kasvetli kalp ise günah lekelerine bulanmış, kirlenmiş ve kararıp katılaşmış kalptir. “Allah kimin gönlünü İslâm’a açmışsa o, rabbinden gelen bir aydınlık içinde olmaz mı? Allah’ı anma konusunda kalpleri katılaşmış olanlara ise çok yazık! Onlar apaçık bir sapkınlık içindedirler” (Zümer 22). Allah Teâlâ, kararan katı kalpleri kayalara benzetir. “Bundan sonra kalpleriniz yine katılaştı; artık kalpleriniz taş gibi, hatta daha da katıdır. Taşın öylesi var ki ondan ırmaklar kaynar; öylesi de var ki çatlayıp bağrından su fışkırır; bazı taşlar da var ki Allah korkusuyla yuvarlanıp düşer. Allah, yapmakta olduklarınızdan habersiz değildir” (Bakara 74).

İman ile küfrü belirleyen başlıca özellik kalbin tasdikidir. Ancak kalbin tasdiki, insanlar tarafından bilinemediğinden dil ile ikrar kalpteki imanın varlığının göstergesi olarak kabul edilmiştir. Ehl-i sünnet kelamcılarına göre imanın esası kalbin tasdikinden ibarettir, çünkü ayet ve hadislerde iman dilin ikrarına değil, kalbin tasdikine bağlanmıştır. (bk. Maide 41, Nahl 106, Hucurat 14; Müslim).

İmam-ı Rabbani şöyle buyuruyor: “Kalp, Allahü Teâlâ’nın komşusudur. Allahü Teâlâ’ya, kalbin yakın olduğu kadar hiçbir şey yakın değildir. Mümin olsun, âsi olsun, hiçbir insanın kalbini incitmemek gerekir. Kalp kırmaktan sakınınız. Allahü Teâlâ’yı en ziyade inciten küfürden sonra, kalp kırmaktır. Çünkü Allahü Teâlâ’ya ulaşan şeylerin en yakın olanı kalptir.

İnsan üzüldüğü¸ kırıldığı zaman “gönlüm kırıldı¸ kalbim incindi” der. Çünkü manevî duyguların tezahür ettiği yer olarak gönül bilinir, kalp bilinir. Yunus Emre’nin dediği gibi: “Gönül Çalap’ın tahtı, / Çalap gönüle baktı; / İki cihan bedbahtı, / Kim gönül yıkar ise…”

(Yararlanılan Kaynaklar: Şefika MERİÇ/Ah Kalbim, Diyanet İşleri Başkanlığı/ Haccı Anlamak, Dinimiz İslâm/Kalp Temizliği, Prof. Dr. Hasan Kamil YILMAZ/Tasavvuf ve Kalp)

En son Haberler

Bir Cevap Yazın

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.